Liefde

Sapioseksueel: betekenis en wat de wetenschap ervan zegt

In het kort

Sapioseksueel betekent dat je je seksueel aangetrokken voelt tot iemands intelligentie. Het is geen erkende seksuele oriëntatie: wie zich zo noemt, kan hetero, homo of bi zijn.

  • BetekenisAangetrokken door intelligentie
  • HerkomstLatijn sapere: wijs zijn
  • Hoe vaak1 tot 8 procent van de jongvolwassenen
  • Verschil met demiseksueelIntellect in plaats van emotionele band

Bijna iedereen vindt een slimme partner prettig. Bij sapioseksualiteit gaat het een stap verder: intelligentie is dan niet alleen een pluspunt, maar datgene wat iemand opwindend maakt.

Wat betekent sapioseksueel?

Het woord komt van het Latijnse sapere, wijs zijn. Een sapioseksueel raakt aangetrokken door hoe iemand denkt en praat, meer dan door uiterlijk. Een scherp gesprek werkt dan als een flirt.

Dat is iets anders dan een voorkeur. In onderzoek staat intelligentie bij vrijwel iedereen hoog op de lijst van gewenste eigenschappen in een partner. Maar slechts een klein deel zegt er ook seksueel door opgewonden te raken.

Waar komt het woord vandaan?

De term is bedacht door een Amerikaanse blogger, die zegt dat hij het woord in 1998 verzon. Het werd bekend toen datingsite OkCupid het in november 2014 toevoegde aan de keuzelijst voor oriëntaties. In 2019 haalde OkCupid de optie weer weg.

Wat zegt de wetenschap?

De bekendste studie is van de Australische psycholoog Gilles Gignac en collega’s uit 2018, onder 383 mensen. De belangrijkste uitkomsten:

  • Tussen de 1 en 8 procent van de 18- tot 35-jarigen scoort hoog genoeg om sapioseksueel genoemd te worden.
  • De aantrekkingskracht is het grootst bij een IQ van rond de 120. Nog slimmer wordt niet aantrekkelijker gevonden.
  • Hoe slim iemand zelf is, zegt niets over of diegene sapioseksueel is.

Ander onderzoek zet er kanttekeningen bij. Bij speeddates bleek gemeten intelligentie niet te voorspellen wie aantrekkelijk werd gevonden. Wat wel telde, was of iemand slim en grappig overkwam.

Is het een seksuele oriëntatie?

Nee. Een oriëntatie gaat over het gender van de mensen op wie je valt. Sapioseksueel zegt iets over een eigenschap. In de begrippenlijsten van Nederlandse organisaties als COC komt het woord niet voor.

Kritiek: is het elitair?

Het woord roept weerstand op. Critici noemen het pretentieus of elitair, omdat intelligentie vaak wordt afgemeten aan opleiding en taalgebruik, en dat hangt samen met afkomst en kansen. Producer Mark Ronson noemde zichzelf in 2019 op tv sapioseksueel en bood een week later zijn excuses aan.

Daar staat tegenover dat het voor sommige mensen gewoon een handig woord is om uit te leggen wat ze zoeken: iemand met wie het gesprek nooit saai wordt.

Verschil met demiseksueel

Wie demiseksueel is, voelt pas aantrekking na het ontstaan van een sterke emotionele band. Bij sapioseksueel is de voorwaarde intellectueel. Lees meer in ons artikel over demiseksueel zijn.

Bronnen

Laatst bijgewerkt: 10 oktober 2026.

V&P