Veel professionals ervaren hun leidinggevende als 'lastig'. Je baas bemoeit zich met alles. Snapt niet wat er écht speelt. Is bezig met wat er bovenin gebeurt en heeft niet echt oog voor de ‘direct reports’. Gemiste kans! Als je het goed aanpakt, kun je jouw baas ook voor jou laten werken. Immers: je baas heeft macht, heeft budget en heeft invloed. En jij hebt verbeterideeën. Jij wil wat. En daar heb je jouw baas voor nodig.
Bazen zijn bereid in beweging te komen om jouw verbeteridee te ondersteunen om twee redenen: ze worden gelonkt door een nieuwe aantrekkelijke situatie die in het vooruitschiet ligt, of ze hebben (voldoende) last van hun huidige situatie om die aan te willen pakken. In ieder geval komen mensen niet vanzelf, zonder enige aanleiding of perspectief in beweging.
De meerderheid echter bungelt hier wat tussenin. Dit leidt tot net voldoende beweging om de status quo te handhaven. Bazen werken niet tegen, maar ze werken doorgaans ook niet proactief mee. Om hen toch in beweging te krijgen, kun je logischerwijze kiezen om een situatie aantrekkelijk of juist ellendiger te maken.
Hoe kun de situatie voor jouw baas aantrekkelijker maken? Dat doe je door juist jouw idee in lijn te brengen met de drijfveren en de behoeftes van je baas. Drijfveren en behoeftes vormen de schakel tussen wat je baas kunt en wat hij/zij werkelijk gaat doen. Daar waar het gaat om het beïnvloeden van je baas, richt je je dan vooral op persoonlijke waarden, zekerheid, autonomie en creativiteit.
• Persoonlijke waarden gaat over wat de baas belangrijk vindt. Wat hoor je hem/haar zeggen en doen? Waarover maakt jouw baas zich druk? Het kan liggen op het vlak van samenwerking, waardering en bijdragen. Of op het vlak van doeltreffendheid en begrepen worden.
• Zekerheid gaat vaak over de controle over de werkomgeving. Heb je een baas die van controle houdt, denk goed na over risico's en bedenk een maatregel om deze risico's te kunnen controleren.
• Is jouw baas gevoelig voor autonomie en wil hij graag beslissen, dan is het handig om een aantal variaties te bedenken waaruit jouw baas kan kiezen.
• Houdt jouw baas van creativiteit en wil hij graag iets toevoegen, hou dan nog wat eindjes open, zodat jouw creatieve baas zijn/haar ei kwijt kan.
Sluit jouw idee aan op drijfveren en behoeftes van je baas? Dan kun je de stappen van verbindende communicatie gebruiken.
- Je start je verhaal met je waarneming (wat zie je in de organisatie, wat hoor je de mensen zeggen, wat gebeurt er op dit moment).
- Dan met wat je merkt, wat de waarneming in je oproept.
- Vervolgens met wat je belangrijk vindt (in lijn met wat je baas belangrijk vindt).
- En tenslotte met je verzoek. Dit verzoek gaat over de vraag: Wat zou je graag willen dat jouw baas concreet gaat doen? Concreet in termen van gedrag en situatie.
Kun je de situatie niet op korte termijn aantrekkelijker maken, omdat jouw voorstel pas op de lange termijn effect gaat hebben, probeer dan beweging te laten ontstaan door de negatieve effecten te belichten. Maak de buikpijn van de baas groter door in te spelen op het probleem dat hij gaat krijgen. Wat is het effect van het niet invoeren van jouw voorstel op zijn agenda en werkzaamheden? Gaat hij/zij er iets van merken? Is je baas gevoelig voor cijfers, ga dan in op problemen met het halen van de 'business indicatoren'. Is hij iemand die de klant voorop stelt, probeer dat aan te tonen dat klanten ontevreden zijn en het marktaandeel gaat dalen. Is jouw baas gevoelig voor ontwikkeling, toon dan aan dat de organisatie stilstaat. Kortom zoek een aanknopingspunt en ga in op de problemen.
Een tip die ik je me wil geven, is: kijk goed of het sop de kool waard is. Als je jouw baas mee wilt nemen in jouw verbeteridee, zal de winst onder aan de streep groter moeten zijn dan het verlies. In eerdere artikelen heb ik aangegeven dat elke verandering een verlies met zich meebrengt. Een verlies van zekerheid, van bepaald routinegedrag, van samenwerking enzovoort. Op het moment dat het verlies niet opweegt tegen de winst, is het sop de kool niet waard. Ofwel het is dan niet verantwoord om met jouw verbeteridee als zodanig verder te gaan. Niet voor je baas en uiteindelijk ook niet voor jou.
PS. Het ontstaan van nieuw gedrag en werkwijzen gaat meestal niet vanzelf. Zorg dat je de juiste communicatie en acties doet. Dit leer je in de workshop 'als vanzelf leiden van veranderingen'. Kijk hier om te lezen wat deze workshop je brengt.
